BT Corporate - шаблон joomla Оригами

UAC Mühendislik

Metalik Malzemelerin Vurma Deneyi

Font Size

SCREEN

Profile

Layout

Menu Style

Cpanel

Metalik malzemelerdeki çentik darbe deneyinin kapsamdaki standartlara ve ölçüm aralıklarına uygun olarak yapılış, hesaplama ve değerlendirme süreci UAC MÜHENDİSLİK Laboratuvarı tarafından gerçekleştirilmektedir.Çekme/Basma-Çentik darbe deney Laboratuvarında bulunan Alşa marka vurma cihazını kullanarak 300 J anma makine enerjisiyle metalik malzemelerin Charpy çentik darbe testlerinin yapımını kapsamaktadır.

DENEY METODU
Deney TS EN ISO 148-1:2010 /Nisan 2011 Metalik Malzemeler –Charpy Vurma Deneyi Standardına uygun olarak yapılmaktadır.
Kaynaklı malzemelerin vurma deneyi TS EN ISO 9016:2011 /Aralık 2011 Metalik Malzemelerde Kaynaklar üzerinde Tahribatlı Muayeneler-Vurma deneyleri Standardına uygun olarak yapılmaktadır.

NUMUNE TANIMI
Test edilecek numuneler müşteri tarafından ürün ile ilgili standarta ve madde 3’teki Deney Metodu standartlarına uygun hazırlanmış olarak bölüme teslim edilir. Standard deney parçasının uzunluğu 55x10x10 mm'dir. Uzunluğun ortasında iki tip çentik bulunur. U ve V tip çentik. Çentik Boyutları TS EN ISO 148-1:2010 /Nisan 2011 standartında Tablo 2 de verilmiştir.
(a) 45 olik V çentiği, Derinlik 2 mm, çentik taban kavisinin yarıçapı 0,25 mm.
(b) U-Çentik Derinlik 5 mm, çentik taban kavisinin yarıçapı 1 mm.
Standart deney parçasının elde edilemediği durumlarda genişliği 7,5 mm , 5 mm veya 2,5 mm olan daraltılmış deney numunesi kullanılır. Bu durumda Çentik dar kenarlardan birine açılır. Hassas döküm parçaları dışında tüm deney parçaları makinada işlenir. Çizelge 1 ve Şekil 1 de deney parçası şekli ve boyut toleransları verilmiştir.

ÖLÇÜLEN DEĞİŞKEN, BİRİMİ ve ÖLÇÜM ARALIĞI
Kırılma Enerjisi, (J) Ölçüm aralığı : 0-300 J
Darbe Tokluğu, (J/cm2)
Mesnet Aralığı, 40 mm
Vurma Anında Çekiç Hızı, 5,4 m/s

KULLANILAN CİHAZ ve DONANIMLAR
Alşa 300j Seri No:
1/100 Hassasiyetli Dijital Kumpas
Soğutucu

ÇEVRE ve ORTAM ŞARTLARI
Kaydedilen Laboratuar şartlarında test yapılır. Standarda göre deneyin yapıldığı sıcaklık ilgili mamul şartnamesinde belirtilmemişse 23 oC ±5 oC olmalıdır. Deney sıcaklığı ilgili ürün şartnamesinde tolerans verilmeden belirtilmişse bu tolerans ±2 oC alınmalıdır

ÇALIŞMAYA BAŞLAMADAN ÖNCE YAPILMASI GEREKEN HAZIRLIKLAR
Deney parçalarının standartlara uygunluğunun kontrolü ve boyutlarının kaydedilmesi. Mesnet aralıklarının kontrolü, boşta sürtünme kaybının kontrolü, Soğutucu cihazın kontrolü.

DENEY İŞLEMİNİN YAPILIŞI
•Deney ortasına çentik açılmış ve her iki ucundan desteklenmiş bir deney parçasının bir sarkaç darbesi ile kırılmasından ibarettir. Absorblanan enerji Joule cinsinden belirlenir. Metalik malzemelerin kırılma enerjileri sıcaklıkla doğrudan değiştiğinden deney mutlaka belli bir sıcaklıkta yapılmalıdır. Eğer bu sıcaklık ortam sıcaklığından farklı ise deney parçası ısıtma veya soğutma işlemine tabi tutulmalıdır.
•Çentik darbe deney cihazının kullanma kılavuzu takip edilerek deneyler yapılır.
•Standart deney şartları 300 J±10 J luk bir anma makine enerjisine ve standart boyutta deney parçalarının kullanılmasına karşılık gelmektedir. Örsler arası mesafe 40±0,2mm olmalıdır.
•Deney parçası çentik simetri düzlemi örslerin simetri düzleminden 0,5 mmden daha fazla kaçık olmayacak şekilde yerleştirilir. Deney parçası destekler üzerine çekicin ucu çentiğin arka yüzeyine vuracak şekilde konulur ve Pandül istenilen düşme açısına getirilerek parça kırılır. Şekil 3 de deney parçası destekleri ve parçanın konumu gösterilmiştir.
•1 örs
•2 standart boyutta deney parçası
•3 deney parçası desteği
•4 Çekiç muhafazası
•h Deney parçası yüksekliği
•l Deney parçası uzunluğu
•w Deney parçası genişliği
•a Vurma merkezi
•b Çekiç hareketinin yönü.
•23 oC ±5 oC den düşük sıcaklıklarda yapılan deneylerde deney parçasının tamamının istenilen sıcaklığa gelmesi için sıvı veya gaz ortamda şartlandırılır. Sıvı ortamda yapılan şartlandırmalarda deney parçası ortamın bulunduğu bir kutuya bir ızgara üstünde kutunun tabanından en az 25 mm yanlarından ise 10 mm mesafe kalacak şekilde ve deney parçaısının üzerinde en az 25 mm şartlandırma sıvısı bulunacak şekilde yerleştirilmelidir. Sıvı ortam devamlı karıştırılmalı ve deney parçasını konveksiyonla istenilen sıcaklığa getirmelidir. Ortamın sıcaklığı ölçebilecek bir enstrüman deney numunelerinin tam ortasına yerleştirilmelidir. Sıvı ortamın sıcaklığı istenilen sıcaklık seviyesinde ±1 oC sapma dahilinde en az 5 dakika tutulmalıdır.
•Sıvı ortamın sıcaklığı sıvının kaynama noktasına yakın bir değerdeyse , deney parçasının sıcaklığı ortamdan alınma ve kırma işi arasında buharlaşma ile önemli ölçüde azalacaktır (bakınız ASTM STP 1072 ).
•Gaz ortamda yapılan şartlandırmalar da, deney parçası en yakın yüzeyden en az 50 mm uzakta yerleştirilmelidir. Şartlandırılması yapılan her deney parçası diğer parçalardan en az 10 mm uzakta olmalıdır. Gaz ortam devamlı sirküle edilerek deney parçalarının konveksiyonla istenilen sıcaklığa getirilmesi sağlanmalıdır. Ortamın sıcaklığı ölçebilecek bir enstrüman deney numunelerinin tam ortasına yerleştirilmelidir. Gaz ortamın sıcaklığı istenilen sıcaklık seviyesinde ±1 oC sapma dahilinde en az 30 dakika tutulmalıdır.
•Kaynaklı numunelerin vurma deneyinde aynı prensipler doğrultusunda deney yapılır. Deney sıcaklığı, deney numunesinin yeri, tipi ve boyutu ve çentik yönü ilgili uygulama TS EN ISO 9016:2011 /Aralık 2011 standartına uygun olmalıdır. Çentik konumu makro dağlama ile yerleştirilebilir.

HESAPLAMALAR
TS EN ISO 148-1:2010 /Nisan 2011 standardına uygun olarak Kırma işi değerleri, Absorbe edilen enerji V çentikli numuneler için KV veya U çentikli numuneler için KU joule cinsinden verilir. İlaveten bu değerler kırılan yerin kesit alanına bölünerek darbe toklukları hesaplanabilir. Hesaplamalarda kırılma yüzeyi taneli veya lifli yüzdesi istenirse hesaplanır. Kırılma yüzeyi ilgili hesap ve yorumlar TS EN ISO 148-1:2010 /Nisan 2011 Metalik Malzemeler –Charpy Vurma Deneyi standartının EK C sinde belirtildiği gibi yapılır. Darbe geçiş sıcaklığı ile ilgili hesap ve yorumlar TS EN ISO 148-1:2010 /Nisan 2011 Metalik Malzemeler –Charpy Vurma Deneyi satndartının EK D si esas alınarak yapılır.